حکمرانی آب
 
پایگاه نشر دانش و تجارب آب-ایجاد چارچوب سازمانی
تاریخ انتشار : سه شنبه ۲ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۵:۱۲
کد مطلب: 457
 
پس از راه اندازی پایگاه نشر دانش و تجارب آب، به روزی رسانی آن در برنامه کاری اندیشکده تدبیر آب ایران قرار گرفت و با به صورت مستمر ابزارهای جدید در سایت مزبور بارگزاری و معرفی شدند. برنامه کار به این صورت است که تا پایان سال ۹۵ همه  ابزارها (مجموعاً ۶۱ ابزار) معرفی گردد. در مهرماه و آبانماه سال ۹۵ ابزار ایجاد چارچوب سازمانی و ابزارهای ذیل آن، معرفی گردید.
ساختارهای نهادی از کشوری به کشور دیگر تغییر می‌کند، ولی صرف نظر از ساختار خاص هر کشور، وجود ساز و کارهایی برای گفت وگو و هماهنگی برای اطمینان از سطحی از یکپارچگی بسیار ضرورت دارد. باید میان اتخاذ کامل رویکرد یکپارچه، و رویکرد بخشی توازن برقرار شود.
نقش‌ها، مسئولیت‌ها و کارکردهای سازمان‌های آب تغییر می‌کند. این مسئولیت‌ها می‌تواند شامل طراحی سیاست، آموزش و ترویج، شبکه‌سازی و تبادل اطلاعات، مقررات‌گذاری، کنترل و اعمال مقررات، نظارت و پایش، تخصیص و تأمین آب، کنترل سیل و کاهش ریسک، تصفیه آب و استفاده مجدد، حفاظت و کاهش مصرف، کنترل آلودگی و مدیریت کیفیت آب و داوری در تعارضات می باشد. همه موارد ذکر شده نیازمند چارچوب سازمانی است تا به فعالیت بپردازند و نتایج را به دست دهند. غالباً سازمان‌ها را با کارکردهایشان میناسند، در حالی که اثرگذاری آنان منوط به حصول نتایج است. بنابراین نهادها نیاز به ساختارهایی دارند که از اقدام با نتایج تعریف‌شده پشتیبانی نماید

ایجاد چارچوب سازمانی- شکل‌ها و کارکردها

چندین نوع نهاد می‌تواند در یکپارچه‌سازی مدیریت منابع آب دخیل باشد، از سازمان‌های بزرگ فرامرزی یا بین‌المللی تا دولت‌های محلی و منطقه‌ای، گروه‌های جامعه مدنی بسیار کوچکتر و سازمان‌های جامعه محلی. این ترکیب در هر کشوری به تجربه و نیازهای آن کشور بستگی خواهد داشت. ادامه مطلب

اصلاح نهادها برای حکمرانی بهتر
حکمرانی آب به نظام‌های سیاسی، اداری، اقتصادی و اجتماعی اطلاق می‌شود که برای مدیریت منابع و خدمات آب وجود دارند و برای مدیریت پایدار و تأمین دسترسی به خدمات آب برای مقاصد خانگی و تولیدی، نقش اساسی ایفا می‌کنند.
ادامه مطلب

سازمان‌های فرامرزی مدیریت منبع آب
سازمان‌های فرامرزی، چارچوبی را برای مدیریت منابع آب در مسائل بین‌المللی درباره منابع مشترک فراهم می‌آورد.
این قبیل سازمان‌ها از نظر نوع و کارکرد بر اساس زمینه سیاسی، چالش‌های منابع آب و ویژگی‌های فرهنگی منطقه تغییر می‌کنند. آنها غالباً بر پایه توافقات داوطلبانه میان کشورهای مستقل شکل می‌گیرند، ولی ممکن است مراجع و کمیسیون‌های بین‌المللی و میان دو کشور را شامل شوند.
ادامه مطلب

مراجع عالی آب
مراجع عالی، طیف‌های متنوعی دارند، مانند کمیته‌های سازماندهی و نظارت در دولت‌، کارگروه‌های مشترک میان‌ دستگاه‌های ذیربط (برای مقاصد خاص مانند کنترل آلودگی آب)، و کنسرسیوم‌های بین‌المللی برای مدیریت منابع آب. هدف این قبیل نهادها فراهم‌آوردن ساختار هماهنگی میان سازمان‌های مختلف دخیل در مدیریت منابع آب است.
ادامه مطلب

سازمان‌های حوضه آبریز
سازمان‌های حوضه آبریز، سازمان‌های تخصصی به شمار می‌آیند که به دست مراجع سیاسی، یا در پاسخ به تقاضاهای گروداران تأسیس می‌شوند. سازمان‌های حوضه آبریز به مسائل مدیریت منابع آب در حوضه آبریز رودخانه، حوضه آبریز دریاچه، یا یک آبخوان مهم می‌پردازند. در این قسمت، تمرکز بر سازمان‌های حوضه آبریز واقع در قلمرو کشورها است.
ادامه مطلب

دستگاه‌های نظارتی و اعمال‌ مقررات
دستگاه‌های نظارتی و اعمال‌ مقررات، نقش بسیار مهمی در برقراری و اطمینان از کاربرد اثربخش ابزارهای تحقق رویکرد یکپارچه دارند. طیف کارکردهای آنان از تخصیص حقوق آب، مدیریت زیست‌محیطی مرتبط با مصرف آب، کیفیت آب، برنامه‌ریزی کاربری اراضی و مدیریت مالی مدیریت منابع آب به دست دولت را شامل می‌شود.
ادامه مطلب

تأمین‌کنندگان خدمات و یکپارچه‌نگری
تأمین‌کنندگان خدمات، طیفی از وزارتخانه‌های دولت و شهرداری‌ها، شرکت‌های دولتی، و شرکت‌های بخش خصوصی تا سازمان‌های مردم‌نهاد، و تشکل‌های زارعان را شامل می‌شود. آنان تأمین‌کنندگان آب برای جوامع روستایی و شهری برای آبیاری و تأمین آب شرب، مصارف صنعتی و غیره هستند. همچنین ممکن است دفع بهداشتی فاضلاب، تصفیه، و خدمات کنترل آلودگی را نیز انجام دهند.
ادامه مطلب

تقویت شرکت‌های تأمین آب در بخش عمومی
بیشتر خدمات آب- شامل کنترل و حفاظت از اکوسیستم، و نیز تأمین آب و دفع بهداشتی فاضلاب و زیرساخت آبیاری- به دست شرکت‌های دولتی فراهم می‌شوند. ارتقای کارآیی بهره‌برداری در تأمین‌کنندگان خدمات بخش عمومی، وسیله مهمی برای بهبود اثربخشی منابع مالی است. در واقع، برخی دستگاه‌های عمومی تأمین‌کننده خدمات آب و آبیاری، ناکارآمد هستند و نیاز به اصلاح دارند. اصلاح می‌تواند کارآیی را از نوعی که معمولاً در بخش خصوصی وجود دارد حاصل نماید.
ادامه مطلب

نقش بخش خصوصی
بخش خصوصی نقش مهمی در تأمین مالی مدیریت منابع آب، از طریق سرمایه‌گذاری در عرضه خدمات در بخش تأمین آب و دفع بهداشتی فاضلاب، و آبیاری (معمولاً وقتی منبع آب آبیاری، آب زیرزمینی است) ایفا می‌کند. بانک‌های تجاری و سایر نهادهای مالی (مانند بانک جهانی) نقش مهمی در تأمین مالی تأمین‌کنندگان دولتی و نیز خصوصی خدمات ایفا می‌کنند.
ادامه مطلب

نهادهای مدنی و سازمان‌های مردم‌نهاد
نهادهای مدنی، سازمان‌های غیر دولتی و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌توانند نقش مهمی در شکل‌گیری و ترویج سیاست‌های یکپارچه‌‎نگر مدیریت آب ایفا نمایند.
ادامه مطلب

مراجع محلی
مراجع محلی می‌توانند نقش مهمی در نظارت بر پیاده‌سازی فعالیت‌های یکپارچه‌نگرانه، هم در محدوده مرزهای خود و هم در محدوده حوضه‌های آبریز محلی و منطقه‌ای ایفا نمایند. این نهادها هم به عنوان کنترل‌کنندگان و هم به عنوان تأمین‌کنندگان خدمات عمل می‌کنند و در تأمین مالی نیز نقش‌آفرین هستند. علی‌رغم سطوح متفاوت حوزه اختیارات درباره خدمات آب، دولت‌های محلی مسئولیت مستقیم و غیر مستقیم برای امنیت آبی جوامع و شالوده صنعتی تحت پوشش خود دارند.
ادامه مطلب
Share/Save/Bookmark