آشغالی آب و مرزهای تخیلی زبالهدانی
آب، در گیلان همیشه روایتگر زندگی بوده است. از بارانهای پیاپی که جنگل را تازه نگه میدارند تا رودهایی که شالیزارها را سیراب میکنند؛ از سَلها (گودالهای ذخیرهی آب باران) که میرابها آبشان را سهمبندی میکنند تا ماهیهایی که سفرهی مردم را گرم میدارند. اما روایتی که در پی میآید، از آبِ سمی میگوید، از «آشغالیآبی» که نه زندگی که مرگ را با خود حمل میکند.
شاید عادت کردهایم زباله را چیزی بیجان، ساکن و دورافتاده فرض کنیم. وقتی کیسهی پلاستیکیمان را در مخزن میاندازیم یا کامیون حمل زباله از مقابلمان رد میشود، ذهنمان به سراغ نقطهای به نام «دور» میرود. گمان میکنیم زباله در آن نقطه بیخطر میخوابد، شاید زیر خاک فرو میرود یا در آتش میسوزد. اما آنچه در دامنهی جنگلهای هیرکانی، در تموشل لاهیجان، روی داده، این خیال خوش را یکبار برای همیشه برهم میزند.
اینجا کوهی از زباله انباشته شده است، بیش از ۳۰ سال است که زبالههای ۳۰۰ روستا و ۵ شهر به این نقطه سرازیر میشوند. مساحت رسمی دفنگاه ۱۳/۵ هکتار اعلام شده، اما در عمل مرزها هر سال جابهجا میشوند و جنگل عقبنشینی میکند. مهمتر از حجم زباله، اما، شیرابهای است که از دل این کوه بیرون میزند. مردم محلی به آن میگویند «آشغالیآب»؛ آب سیاه و کفآلودی که با هر بارندگی از لولهها سرریز میشود، راهی رودخانهها و سلها میگردد و زمینهای کشاورزی را مسموم میکند.
نشانههای این فاجعه را از زبان اهالی روستاهای ازبرم، دهسرتموشل، تموشل بالا و پایین میتوان شنید: اردکهایی که ناگهان میمیرند، ماهیهایی که در کنار رودخانه رها میشوند، برنجی که پیش از دانه بستن سر خم میکند. و فراتر از اینها، بیماریهایی که مردم را بیامان به بیمارستان میفرستد. اما شاید تلخترین بخش ماجرا، سلبمالکیت بومشناختی است. زمینهایی که هنوز سند مالکیتشان به نام کشاورزان است، دیگر قابل فروش و کشت نیستند. زباله، آب، خاک و امید را همزمان از مردم گرفته است.
این گزارش، روایت چنین حرکتی است؛ حرکتِ آبِ سمی از «آشغالیتپه» تا بیجارها و شالیزارها. در این مسیر، با آدمهایی روبهرو میشوید که میان خشم، شرم و ناچاری معلقاند. با لولههایی که بیصدا زهر را به رودخانه میریزند. با حوضچههایی که یکساله ساخته و پر میشوند. با وعدههایی که زمین میمانند. و در نهایت با این پرسش که: آیا زباله را واقعاً میتوان «دور انداخت»؟
این روایت را بخوانید، شاید دیگر نتوانید به سادگی از کنار یک کامیون زباله عبور کنید
| عنوان | دانلودها | بازدید ها |
|---|---|---|
| آشغالی آب | 28 | 17 |
